Rusya Türkiye’den kaç kat büyük? diye düşünürken İzmir’de kaybolan bir zihin
İzmir’de yaşayan 25 yaşında biri olarak bazı sabahlar var ya… Kahve elimde, telefonumda harita açık, ama ben aslında haritaya bakmıyorum. Haritanın bana baktığı hissi var. Hele konu “Rusya Türkiye’den kaç kat büyük?” meselesine gelince işler tamamen kontrolden çıkıyor.
Çünkü insan önce normal başlıyor: “Aaa Rusya büyük bir ülke.”
Sonra Google’a giriyor.
Sonra bir sessizlik.
Sonra iç ses: “Bu kadar büyük olamaz ya…”
Ama oluyor.
Ve ben bunu her fark ettiğimde İzmir’deki küçük hayatımla evrensel ölçek arasında sıkışıp kalıyorum. Alsancak’ta yürürken aklıma geliyor: “Şu yürüdüğüm mesafe Rusya’da belki sadece bir mahalle içi yol…”
Rusya Türkiye’den kaç kat büyük? sorusunun ilk şoku
Herkese merhaba! Bugün Bluenet olarak sizlere “Rusya Türkiye’den kaç kat büyük” hakkında rehber niteliğinde bir yazı sunuyoruz.
Şimdi net konuşalım: Rusya yaklaşık 17 milyon km² civarında, Türkiye ise yaklaşık 783 bin km².
Basit matematik:
Rusya, Türkiye’den yaklaşık 21-22 kat daha büyük.
Ama “21 kat” deyince insanın zihni bunu anlamıyor. Çünkü 21 kat ne demek? 21 tane Türkiye’yi üst üste koymak mı? Yoksa 21 tane İzmir’i yan yana dizmek mi? Yoksa 21 kere sabah işe geç kalmak mı?
Ben bu soruyu ilk öğrendiğimde Konak vapurunda oturuyordum. Martılar bağırıyor, simit kokusu var, her şey normal. Sonra telefon ekranında bu bilgi:
“Rusya Türkiye’den yaklaşık 21 kat büyük.”
İç ses:
— “Tamam… peki ben neden hâlâ tek bir metro hattında kayboluyorum?”
İzmir’de kahve içip dünya ölçeği düşünmek
İzmir’de kahve içmek bir ritüel. Kafeye oturuyorsun, sipariş veriyorsun, sonra hayata dair büyük düşünceler başlıyor.
Benim o günki düşünce zincirim şöyleydi:
“Rusya 21 kat büyük… ben hâlâ Karşıyaka iskelesine doğru mu gidiyordum?”
Sonra kafede yan masada biri konuşuyor:
— “Abi Moskova çok büyük şehir ya.”
Ben içimden:
— “Abi siz Rusya’nın tamamını görseniz ne yaparsınız acaba?”
Çünkü mesele sadece ülke büyüklüğü değil, zihinsel çöküş.
Harita açınca başlayan varoluş krizi
Haritayı açıyorum.
Zoom out.
Bir daha zoom out.
Bir daha.
Bir noktadan sonra dünya küçülüyor, Rusya hâlâ ekranda duruyor.
Türkiye… bir köşede “ben buradayım” diye bağırıyor.
O an fark ediyorum:
Harita uygulaması aslında bir motivasyon aracı değil, direkt özgüven kırıcı.
İç ses:
— “Sen İzmir’de 20 dakikalık yolu planlıyorsun ama bazı ülkeler içinde uçakla gün geçiyor.”
Günlük hayatla Rusya-Türkiye karşılaştırması
Bunu en iyi gündelik hayatla anlıyorum.
Mesela İzmir’de sabah:
Ev → Eshot → okul/iş → kahve → sahil → eve dönüş.
Rusya’da sabah:
Ev → başka şehir → başka şehir → hâlâ aynı ülke → “galiba yanlış yöne gitmedim”
Bu farkı düşününce insanın beyni hafif glitch oluyor.
Eshot vs Trans-Sibirya hayali
Bir gün otobüste gidiyorum. Eshot kalabalık, biri ayağıma basıyor, biri “inecek var” diyor.
O anda hayal ediyorum:
Rusya’da biri trene biniyor.
7 gün sonra:
— “Hâlâ aynı ülkedeyiz değil mi?”
Ben İzmir’de 40 dakikalık yolculukta içimden sayıyorum:
“Bir durak daha… sabır… az kaldı…”
Rusya’da biri muhtemelen:
— “Abi biz hâlâ aynı federal bölgedeyiz galiba…”
İç sesim devreye giriyor
— “Sen 40 dakikalık yolculukta playlist bitiriyorsun, adamlar ülkede mevsim değiştiriyor.”
Bu cümle beynimde yankılanıyor ve ben bir an Ege Denizi’ne bakıp hayatı sorguluyorum.
Rusya Türkiye’den kaç kat büyük? sorusunun duygusal etkisi
Bu sorunun cevabı sadece rakam değil. Bu bir “algı kırılması”.
Çünkü Türkiye’de büyüyen biri olarak biz mesafeleri farklı algılıyoruz.
İzmir → İstanbul uçakla 1 saat.
Rusya’da:
“İç bölge → başka iç bölge → başka iç bölge → hâlâ Rusya.”
Bir gün arkadaşla konuşuyoruz:
— “Abi Rusya baya büyük ya.”
— “Ne kadar büyük olabilir ki?”
— “21 kat.”
— “Abi abartma.”
— “Keşke abartsam.”
O an sessizlik.
Çünkü bazı gerçekler şaka gibi ama şaka değil.
Boyoz ve tundra arasında sıkışmış düşünceler
İzmir’de sabah boyoz yerken aklıma geliyor:
Rusya’da insanlar -30 derecede dışarı çıkıyor.
Ben:
— “Boyoz sıcak mı geldi acaba?”
Onlar:
— “Hayat donuyor ama devam.”
Bu kıyas bile aslında “Rusya Türkiye’den kaç kat büyük?” sorusunu sadece fiziksel değil, deneyimsel hale getiriyor.
Çünkü büyük olmak sadece alan değil; içinde yaşanan çeşitlilik.
Harita, ego ve insanın küçülme hissi
Harita açmak bazen insanı küçük hissettirebiliyor.
Ama kötü anlamda değil.
Daha çok şöyle:
“Ben aslında çok küçük bir noktadayım ama bu kötü değil.”
İzmir’de deniz kenarında oturuyorum, karşıda martılar, hafif rüzgar.
Sonra düşünüyorum:
Rusya’da aynı anda kış, yaz, tundra, orman, steppe…
Ben:
— “Ben bugün kahve mi çay mı içsem diye düşünüyorum.”
Arkadaş ortamı felsefesi
Bir arkadaş grubunda bu konuyu açıyorum:
— “Rusya Türkiye’den 21 kat büyükmüş.”
— “Olmuyor öyle şey ya.”
— “Oluyor.”
— “Kanıtla.”
— “Google.”
Sessizlik.
Sonra biri:
— “Abi biz niye bunu konuşuyoruz?”
İşte o an fark ediyorum: İnsan bazen sadece gerçekliğin büyüklüğüyle dalga geçmek istiyor.
Küçük hayatlar, büyük ülkeler
İzmir’de hayat hızlı ama sınırlı bir ritimde akıyor.
Sabah kahve, öğlen iş, akşam sahil.
Rusya’da ise aynı ülkede farklı iklimler, farklı günler, farklı yaşamlar var.
Bu farkı düşününce insanın kafası şöyle oluyor:
— “Ben aynı gün içinde hem sıcak hem soğuk yaşayamıyorum bile.”
Ama bu kötü değil.
Hatta biraz rahatlatıcı.
Çünkü “küçük olmak” bazen düzenli olmak demek.
Kendimle dalga geçtiğim an
Bir gün yürürken GPS’e bakıyorum.
“200 metre sonra sola dön.”
Ben:
— “Tamam, hayat kontrol altında.”
Sonra düşünüyorum:
Rusya’da 200 metre… muhtemelen hiçbir şey ifade etmiyor.
İç ses:
— “Sen 200 metrede yön kaybediyorsun, adamlar kıta yönetiyor.”
Gülüyorum.
Çünkü başka çarem yok.
Rusya Türkiye’den kaç kat büyük? ve zihinsel harita
Bu sorunun cevabı aslında sadece “21 kat” değil.
Aynı zamanda zihnimizdeki haritanın ne kadar küçük çizildiğiyle ilgili.
İzmir’de büyüyen biri olarak benim dünya haritam:
Ev → okul → sahil → kahve → tekrar ev.
Rusya’nın haritası:
Bir harita değil, başka bir evren.
Ama burada garip bir şey var:
Bu büyüklük korkutucu değil, sadece düşündürücü.
Çünkü insan kendi küçük dünyasında bile çok şey yaşıyor.
Final düşüncesi gibi değil, ara bir farkındalık
Bir gün yine Konak’ta yürürken fark ediyorum:
Dünya büyük.
Ülkeler daha büyük.
Ama insanın kafası bazen en büyük alan.
Rusya Türkiye’den kaç kat büyük? sorusu bile aslında bir sayı değil; bir “bakış açısı çarpması”.
Ben İzmir’de yürürken, Rusya’da kilometrelerce uzanan bir coğrafya var.
Ama garip olan şu:
İkisi de aynı gezegenin içinde, aynı gökyüzünün altında.
Ve belki de en ilginç şey şu:
İnsan, 21 kat büyüklüğü bile düşünebiliyor ama kendi gününü bazen planlayamıyor.